Op 23 maart 2026 treden enkele wijzigingen aan het Bodemdecreet in werking. Hoewel deze aanpassingen op het eerste gezicht eerder technisch lijken, spelen deze duidelijk in op het bestaande spanningsveld binnen het Vlaamse bodembeleid: de kloof tussen theoretische normen en hun praktische toepasbaarheid. Met deze hervorming kiest de decreetgever expliciet voor een meer wendbaar en uitvoerbaar kader.

De aanleiding voor deze wijzigingen ligt in concrete uitvoeringsproblemen binnen het bestaande bodembeleid. Zo blijkt in de praktijk dat de richtwaarden voor bodemkwaliteit, binnen het beleid inzake bodemsanering, soms lager liggen dan de feitelijke achtergrondconcentraties in de bodem, onder meer bij stoffen zoals PFAS.
In bepaalde gevallen kan dit ertoe leiden dat bodemverontreiniging niet langer kan afgebakend worden en saneringsverplichtingen in de praktijk onuitvoerbaar worden. Daarnaast kan ook het hergebruik van bodemmaterialen bemoeilijkt worden, met aanzienlijke economische en ecologische gevolgen.
Met het wijzigingsdecreet van 27 februari 2026 wil de decreetgever hierop een antwoord bieden.
Een eerste wijziging betreft de vaststelling van de richtwaarden voor bodemkwaliteit. Voortaan kan de Vlaamse Regering expliciet rekening houden met de haalbaarheid van deze waarden. Meer concreet, wanneer het om wetenschappelijk-technische of socio-economische overwegingen niet haalbaar zou zijn, kunnen richtwaarden worden vastgesteld die het beoogde kwaliteitsniveau “zoveel als redelijkerwijze mogelijk” benaderen.
Dit is een toepassing van het ALARA-principe (‘as low as reasonably achievable’) in het bodembeleid. Dit moet voorkomen dat normen worden opgelegd die in de praktijk moeilijk of zelfs onmogelijk te realiseren zijn. De voorbereidende werken preciseren evenwel dat deze flexibilisering geen vrijgeleide is. Immers rijst de vraag hoe wordt beslist wat wel of niet ‘haalbaar’ is. De decreetgever is duidelijk: de richtwaarden moeten nog steeds in hoofdzaak gebaseerd blijven op de multifunctionele bodemkwaliteit en vergen een versterkte motivering. Nieuwe richtwaarden zijn bovendien inherent evolutief, zodat de Vlaamse Regering een actualisatieplicht heeft.
Het wijzigingsdecreet verduidelijkt voortaan hoe moet worden omgegaan met verontreinigende stoffen waarvoor geen specifieke bodemsaneringsnormen bestaan. In dergelijke gevallen wordt expliciet teruggevallen op het saneringscriterium uit artikel 19 van het Bodemdecreet. Hoewel dit principe reeds impliciet gold, wordt het nu decretaal verankerd om de rechtszekerheid te waarborgen.
Ook de regels rond het gebruik van bodemmaterialen worden verder verfijnd. De Vlaamse Regering krijgt de bevoegdheid om nadere voorwaarden en waarden vast te stellen, en het decreet bevestigt dat de waarden voor vrij gebruik worden afgestemd op de richtwaarden voor bodemkwaliteit. Op die manier wil men meer samenhang binnen het bodembeleid creëren en het duurzaam en circulair gebruik van uitgegraven bodem ondersteunen.
Tot slot krijgt de OVAM de bevoegdheid om ambtshalve bodemstalen te nemen met het oog op het vaststellen van richtwaarden. Dit moet bijdragen aan een betere onderbouwing van beleidskeuzes en een meer data-gedreven aanpak van bodemkwaliteit.
Algemeen kan worden besloten dat de decreetgever met deze hervorming inzet op een evenwicht tussen milieubescherming en uitvoerbaarheid. Door het ALARA-principe explicieter te verankeren en tegelijk bijkomende instrumenten en verduidelijkingen te voorzien, wordt een kader gecreëerd dat beter aansluit bij de realiteit op het terrein. De effectiviteit van deze wijzigingen zal in belangrijke mate afhangen van de concrete toepassing en motivering in de praktijk, maar ze vormen in elk geval een duidelijke stap richting een meer wendbaar bodembeleid.
Aarzel niet om het team real estate van Andersen in Belgium te contacteren voor meer informatie en bijstand aangaande het Bodemdecreet, en de toepassing ervan in de praktijk.
Matias Osorio Olivera (Counsel)
Ik zoek een expert in

18.11.2026
•Vastgoed, Huur en Mede-eigendom, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Andersen in Belgium
Een voorafgaande vergunning voor kortetermijnverhuur is niet in strijd met het Europese recht, maar alleen als ze echt nodig is en de procedure de exploitant voldoende waarborgen biedt. Dat oordeelt het Hof van Justitie (HvJ) op 22 oktober 2026 in de zaak Smartflats. Of het Brusselse stelsel die toets doorstaat, moet het hof van beroep te Brussel nu beoordelen. Intussen staat vanaf 1 januari 2027 een soepelere regeling klaar.

05.11.2026
•Vastgoed, Huur en Mede-eigendom, Andersen in Belgium
Duurzaam, groen, energiezuinig of zelfs klimaatneutraal: in vastgoedcommunicatie zijn het vertrouwde begrippen. Sinds eind september is de speelruimte om zulke claims te gebruiken echter een stuk kleiner. Nieuwe regels moeten consumenten beter beschermen tegen misleidende milieuclaims. Dit is het signaal om commerciële communicatie veel preciezer te maken.

05.11.2026
•Arbeidsrecht en Sociale Zekerheidsrecht, Andersen in Belgium
Werkgevers moeten ervoor zorgen dat hun interne beleid is bijgewerkt conform de Belgische wet op particulier onderzoek en zich voorbereiden op een strengere tijdregistratieplicht.

03.11.2026
•Fiscaal recht, Andersen in Belgium
In zijn arrest van 18 juni 2026 spreekt het Hof van Cassatie zich uit over een belangrijke vraag met betrekking tot de aftrekbaarheid van kosten voor een ter beschikking gesteld lusthuis: moeten deze kosten beperkt blijven tot het bedrag van het voordeel van alle aard (VAA) dat bij de bedrijfsleider wordt belast? Het Hof beantwoordt deze vraag ontkennend.