Het maatregelenregister voor notarissen en vastgoedmakelaars: eerst checken, dan verkopen

De achtergrond: Kaderdecreet Vlaamse Handhaving

Met het Kaderdecreet Vlaamse Handhaving (KVH) voert de Vlaamse overheid een nieuw, uniform systeem in voor de handhaving van regelgeving. De bedoeling is om de bestaande, versnipperde regels te stroomlijnen en vooral te digitaliseren.

Een van de belangrijkste instrumenten daarin is het Vlaams Handhavingsplatform, waarin handhavingsinformatie centraal wordt verzameld en gedeeld. Het maatregelenregister vormt daarvan een essentieel onderdeel en zal voor de vastgoedpraktijk de grootste onmiddellijke impact hebben.

Het maatregelenregister

Het maatregelenregister bevat informatie over handhavingsmaatregelen die een impact kunnen hebben op een onroerend goed. Daarbij gaat het niet alleen om definitieve beslissingen, maar ook om voorafgaande stappen zoals aanmaningen en herstelvorderingen.

Hierdoor kunnen risico’s, zoals bv. een illegale constructie met een mogelijke afbraakverplichting, veel vroeger aan het licht komen. Op die manier wordt vermeden dat een koper pas na de transactie geconfronteerd wordt met ingrijpende verplichtingen.

Voor notarissen en vastgoedmakelaars betekent dit evenwel dat zij niet langer kunnen volstaan met de klassieke opzoekingen. Het maatregelenregister wordt een bijkomende – en verplichte – bron van informatie.

Verplichte raadpleging bij elke transactie

Vanaf 1 april 2026 moeten notarissen en vastgoedmakelaars het maatregelenregister raadplegen bij elke overdracht van zakelijke rechten, waaronder verkoop en langdurige verhuur. Opvallend is dat deze verplichting ook geldt voor dossiers die al lopen, maar pas na die datum worden afgerond.

De raadpleging is bovendien niet louter een formaliteit. De verkregen informatie moet effectief worden meegenomen in de beoordeling van het dossier en – waar relevant – worden meegedeeld aan de koper of verkrijger.

Hoe raadpleeg je het maatregelenregister in de praktijk?

De toegang tot het maatregelenregister verloopt via bestaande digitale kanalen, wat de integratie in de praktijk vergemakkelijkt.

Notarissen zullen het register kunnen raadplegen via de iBOT-toepassing van Fednot, waarin zij toegang hebben tot de volledige relevante informatie met betrekking tot een onroerend goed.

Vastgoedmakelaars krijgen eveneens toegang, zij het beperkter. In de praktijk zullen zij het register raadplegen via platformen zoals RealSmart of het Vastgoedinformatieplatform (VIP), waar zij uittreksels kunnen opvragen, vergelijkbaar met stedenbouwkundige inlichtingen of bodemattesten.

Daarnaast beschikt het maatregelenregister over een notificatiefunctie. Wie het register bij de start van een dossier raadpleegt, kan automatisch op de hoogte worden gebracht van nieuwe relevante informatie tijdens het verdere verloop van de transactie. Dit betekent dat één raadpleging mogelijk niet volstaat.

Verstrengde informatieplichten: meer dan louter opzoeken

De invoering van het maatregelenregister gaat hand in hand met strengere informatieverplichtingen. Notarissen moeten vóór het verlijden van de authentieke akte alle relevante gegevens die een impact kunnen hebben op het goed, meedelen  aan de partijen. Hij dient de persoonsgegevens weg te laten bij de kennisgeving, maar moet ze wel vermelden in de authentieke akte.

Vastgoedmakelaars moeten dezelfde informatie vermelden bij het voeren van publiciteit en het opmaken van de onderhandse overeenkomsten, wederom met weglating van de eventuele persoonsgegevens die hierin worden vermeld.

De combinatie van een ruimere informatiebron en expliciete verplichtingen maakt dat de lat voor correcte informatieverstrekking duidelijk hoger komt te liggen. Fouten of lacunes zullen sneller zichtbaar zijn, wat ook het aansprakelijkheidsrisico doet toenemen.

Conclusie: een nieuwe standaard in due diligence

Met de invoering van het maatregelenregister evolueert de vastgoedpraktijk naar een systeem waarin handhavingsinformatie sneller en vollediger beschikbaar is. Notarissen en vastgoedmakelaars zullen hierbij een meer proactieve rol moeten opnemen. Wie immers nalaat het register correct te raadplegen of de informatie te verwerken, loopt een reëel risico.

De onderstaande checklist kan dus zeker van pas komen:

Bij elke vastgoedtransactie moet:

• Het maatregelenregister verplicht worden geraadpleegd;
• De relevante informatie worden verwerkt in publiciteit en contracten;
• De koper of verkrijger correct worden geïnformeerd over alle risico’s;
• De relevante informatie worden opgenomen in de authentieke akte;
• De raadpleging administratief kunnen worden bewezen;
• De bijkomende kosten correct worden verwerkt in het dossier.

Bij vastgoedtransacties is een diepgaande kennis van stedenbouwkundige verplichtingen en administratieve analyses essentieel. Daarom werken de teams Real Estate en Public Law bij Andersen nauw samen, zodat cliënten kunnen rekenen op een geïntegreerde en doortastende begeleiding.

Voor vragen of ondersteuning met betrekking tot het maatregelenregister en het Kaderdecreet Vlaamse Handhaving staan onze teams graag voor u klaar.

Team Real Estate en Team Public Law Andersen