Terug naar artikelen

WORG-vergoeding: nu ook voor opstalhouders en erfpachters

20 augustus 2026

Werd uw grond aangeduid als watergevoelig openruimtegebied, maar bent u geen eigenaar? Tot voor kort kreeg enkel de eigenaar een vergoeding, en dan nog verminderd. Het Verzameldecreet Omgeving trekt dit vanaf 20 augustus 2026 recht, en wie in het verleden uit de boot viel krijgt twee jaar de tijd om alsnog een aanvraag in te dienen.

WORG-vergoeding: nu ook voor opstalhouders en erfpachters

Wat is een watergevoelig openruimtegebied?

Sinds 2017 kan de Vlaamse Regering gronden aanduiden als ‘watergevoelig openruimtegebied’, kortweg WORG. Dat gebeurt op plekken die belangrijk zijn voor waterberging of overstromingsbeheer, en die daardoor grotendeels onbebouwbaar blijven. Als tegenprestatie voorziet artikel 5.6.8 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening in een vergoeding voor de betrokken eigenaars, berekend volgens dezelfde regels als de gewone planschadevergoeding.

Het probleem: wie precies is ‘de eigenaar’?

In de praktijk bleek die vergoeding niet voor iedereen toegankelijk. Artikel 5.6.8 VCRO omschreef de vergoedingsgerechtigde als degene die op het moment van de aanduiding “het eigendomsrecht of het bloot eigendomsrecht” op het perceel kon laten gelden. Het algemene Instrumentendecreet van 26 mei 2023 hanteert voor vergelijkbare eigenaarsvergoedingen een ruimere omschrijving, waarin ook een opstalhouder of erfpachter als begunstigde meetelt.

Dat verschil zorgde voor een concreet nadeel. Bij een gewone planschadevergoeding delen een eigenaar en een opstalhouder de vergoeding volgens hun aandeel. Bij een WORG-aanduiding ging de volledige vergoeding naar de eigenaar alleen, en dan nog verminderd met het aandeel dat aan het opstalrecht kon worden toegerekend. De opstalhouder of erfpachter zelf kreeg niets.

De oplossing

Het Verzameldecreet Omgeving vervangt artikel 5.6.8, §6, VCRO door een eenvoudige verwijzing naar de planschaderegeling van de artikelen 2.6.1 en 2.6.2 VCRO. Daardoor gelden voor WORG-vergoedingen voortaan automatisch dezelfde regels over wie begunstigde is als bij een gewone planschadevergoeding, inclusief de bredere kring van gerechtigden uit het Instrumentendecreet.

Ook met terugwerkende kracht

Wie in het verleden als begunstigde volgens het Instrumentendecreet gold, maar niet vergoedingsgerechtigd was onder de oude, striktere lezing van artikel 5.6.8 VCRO, kan alsnog een aanvraag indienen. Het decreet voorziet namelijk een overgangsregeling die het volgende bepaalt:

  • De aanvraagtermijn bedraagt twee jaar vanaf 20 augustus 2026, ongeacht wanneer de grond destijds als WORG werd aangeduid.
  • Die termijn kan verlengd worden onder dezelfde voorwaarden als bij een gewone planschadevergoeding.
  • Het gaat concreet om opstalhouders, erfpachters en andere zakelijk gerechtigden die tot nu toe niets ontvingen, of enkel via een omweg via de eigenaar.

Wat betekent dit voor u?

Hebt u een opstalrecht, een erfpacht of een ander zakelijk recht op grond die ooit als watergevoelig openruimtegebied werd aangeduid, en ontving u daarvoor nooit een vergoeding? Dan loont het de moeite om dit na te kijken. De termijn van twee jaar om alsnog een aanvraag in te dienen, begint te lopen vanaf 20 augustus 2026, ook voor aanduidingen van jaren geleden.

Onze specialisten van Team Real Estate adviseren u graag over vergoedingsregelingen en eigendomsbeperkingen in de ruimtelijke ordening.

Meer weten over dit onderwerp?

Ik zoek een expert in

Zie meer artikelen

Hof van Justitie stelt grenzen aan Brusselse Airbnb-regels, versoepeling volgt in 2027

18.11.2026

•

Vastgoed, Huur en Mede-eigendom, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Andersen in Belgium

Hof van Justitie stelt grenzen aan Brusselse Airbnb-regels, versoepeling volgt in 2027

Een voorafgaande vergunning voor kortetermijnverhuur is niet in strijd met het Europese recht, maar alleen als ze echt nodig is en de procedure de exploitant voldoende waarborgen biedt. Dat oordeelt het Hof van Justitie (HvJ) op 22 oktober 2026 in de zaak Smartflats. Of het Brusselse stelsel die toets doorstaat, moet het hof van beroep te Brussel nu beoordelen. Intussen staat vanaf 1 januari 2027 een soepelere regeling klaar.

Lees het artikel »
Nieuwe regels scherpen duurzaamheidscommunicatie voor vastgoed aan

05.11.2026

•

Vastgoed, Huur en Mede-eigendom, Andersen in Belgium

Nieuwe regels scherpen duurzaamheidscommunicatie voor vastgoed aan

Duurzaam, groen, energiezuinig of zelfs klimaatneutraal: in vastgoedcommunicatie zijn het vertrouwde begrippen. Sinds eind september is de speelruimte om zulke claims te gebruiken echter een stuk kleiner. Nieuwe regels moeten consumenten beter beschermen tegen misleidende milieuclaims. Dit is het signaal om commerciële communicatie veel preciezer te maken.

Lees het artikel »
België voert nieuwe arbeidsregelgeving in.

05.11.2026

•

Arbeidsrecht en Sociale Zekerheidsrecht, Andersen in Belgium

België voert nieuwe arbeidsregelgeving in.

Werkgevers moeten ervoor zorgen dat hun interne beleid is bijgewerkt conform de Belgische wet op particulier onderzoek en zich voorbereiden op een strengere tijdregistratieplicht.

Lees het artikel »
Geen strikt verband tussen de kosten van een lusthuis en het voordeel van alle aard

03.11.2026

•

Fiscaal recht, Andersen in Belgium

Geen strikt verband tussen de kosten van een lusthuis en het voordeel van alle aard

In zijn arrest van 18 juni 2026 spreekt het Hof van Cassatie zich uit over een belangrijke vraag met betrekking tot de aftrekbaarheid van kosten voor een ter beschikking gesteld lusthuis: moeten deze kosten beperkt blijven tot het bedrag van het voordeel van alle aard (VAA) dat bij de bedrijfsleider wordt belast? Het Hof beantwoordt deze vraag ontkennend.

Lees het artikel »