Terug naar artikelen

De invoering van titel 1 van boek 9 BW zorgt voor een belangrijke facelift van het recht inzake persoonlijke zekerheden.

26 november 2025

Graag brengen wij u op de hoogte van een belangrijke evolutie in het Belgische vermogensrecht. Op 11 juli 2025 werd de nieuwe titel 1 “Persoonlijke zekerheden” van boek 9 “Zekerheden” van het Burgerlijk Wetboek gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

De invoering van titel 1 van boek 9 BW zorgt voor een belangrijke facelift van het recht inzake persoonlijke zekerheden.

Met de invoering van deze nieuwe Code zet de wetgever een grote stap in de actualisering van het vermogensrecht. Hoewel de overige titels – waaronder die over pand, hypotheek, eigendomsvoorbehoud, retentierecht en voorrechten – later zullen volgen, vormt deze eerste titel nu al de kern van een meer samenhangend regelgevend geheel.

Persoonlijke zekerheden, waarbij een derde zich verbindt om de schuld van iemand anders te waarborgen, krijgen hiermee voor het eerst een duidelijke en breed uitgewerkte wettelijke verankering.


1. Waarom een nieuwe regeling?

Was een nieuwe Code nodig? Deze vraag zal menigeen zich stellen.

De hervorming is volgens de wetgever noodzakelijk omdat de bestaande regels te sterk focusten op de klassieke borgtocht en onvoldoende rekening hielden met de verschillende vormen van persoonlijke zekerheid die tegenwoordig in de praktijk worden gebruikt.

Deze intentie is terecht.

De bestaande regelgeving was verouderd en moest worden uitgebreid en geactualiseerd, zodat zij beter aansluit bij de praktijk en de behoeften van een moderne economie.

Titel 1 vormt geen radicale breuk met het verleden, maar eerder een geïntegreerde en gemoderniseerde versie van wat tot nu toe in de artikelen 2011 tot 2043octies van het oud Burgerlijk Wetboek inzake de borgtocht stond. De regels worden geherformuleerd en aangevuld waar nodig.  

Naast de klassieke borgtocht worden nu ook andere vormen, zoals de hoofdelijkheid tot zekerheid, de garantie en de patronaatsverklaring, uitdrukkelijk in de wet opgenomen. De kernambitie blijft het uitwerken van een efficiënt en betrouwbaar zekerhedenstelsel, omdat kredietverlening zonder goed functionerende zekerheidsmechanismen nauwelijks denkbaar is.


2. Kernaspecten van de nieuwe regeling 

Een bijzonder kenmerk van de nieuwe regeling is het wettelijk vermoeden dat elke persoonlijke zekerheidsstelling een borgtocht is, tenzij de schuldeiser kan aantonen dat het om een andere zekerheid gaat.

Titel 1 brengt de vroegere bepalingen inzake borgtocht niet alleen onder in één coherent geheel, maar actualiseert en verduidelijkt ze ook op een aantal cruciale punten.

Een eerste vernieuwing betreft de expliciete mogelijkheid om een borgtocht te vestigen voor alle schuldvorderingen van een schuldenaar, op voorwaarde dat het maximale bedrag waarvoor de borg zich verbindt duidelijk in de overeenkomst wordt vermeld. Hiermee wordt vermeden dat borgen worden geconfronteerd met onbeperkte of onduidelijke verbintenissen.

Daarnaast verduidelijkt de wet hoe een borgtocht van onbepaalde duur kan worden beëindigd. De opzegmodaliteiten, de duur van de opzegging en de vraag voor welke schulden de borg ook na opzegging nog blijft instaan, worden nu helder omschreven, zodat zowel borgen als schuldeisers weten waar zij aan toe zijn.

Ook de regels over situaties waarin meerdere borgen optreden, worden verder uitgewerkt. De wet bepaalt hoe de lasten tussen deze borgen worden verdeeld en bevestigt het subsidiaire karakter van de borgtocht: de borg komt pas in beeld wanneer de schuldenaar zelf niet voldoet.

Verder worden de informatieplicht van de schuldeiser ten aanzien van de borg en het verhaalsrecht van de borg op de schuldenaar opnieuw en duidelijk geformuleerd, waardoor het geheel meer transparantie en houvast biedt.

De wetgever geeft nu voor het eerst ook een wettelijke basis aan de autonome garantie. Het gaat om een persoonlijke zekerheid, waarbij de garant zich ertoe verbindt om de begunstigde op diens ‘eerste verzoek’ een bepaald bedrag te betalen. Titel 1 biedt een volledig wettelijk kader voor deze rechtsfiguur, met duidelijke regels over afroeping, excepties, regres, opzegging en een strikte bescherming voor consumenten. De meeste bepalingen zijn aanvullend recht, waardoor partijen contractueel kunnen afwijken, maar wel binnen een duidelijk wettelijk kader.


3. Extra bescherming voor consumenten

De wetgever heeft bijzondere aandacht besteed aan consumenten (natuurlijke personen die niet beroepsmatig handelen) die een persoonlijke zekerheid verstrekken.

Omdat zij vaak niet ten volle kunnen inschatten welke zware financiële risico’s hiermee gepaard kunnen gaan, werd een specifiek beschermingsmechanisme ingevoerd dat aansluit bij de bestaande bescherming van de kosteloze borg.

Alleen de borgtocht is toegelaten; andere vormen van persoonlijke zekerheid, zoals de autonome garantie of de patronaatsverklaring, worden van rechtswege omgezet in een borgtocht. Daarnaast moet bij consumentenzekerheden steeds een maximumbedrag worden vermeld en voorziet de wet in een mogelijkheid tot matiging wanneer er een duidelijke wanverhouding bestaat tussen de zekerheid en de financiële draagkracht van de consument.


4. Praktische implicaties voor uw contracten

De bepalingen van titel 1 treden in werking op 1 januari 2026 en gelden in principe enkel voor persoonlijke zekerheden die na die datum worden verstrekt. Het overgangsrecht biedt partijen wel de mogelijkheid om de nieuwe regels vrijwillig toe te passen op bestaande zekerheden. Dat kan nuttig zijn wanneer men bijkomende bescherming of duidelijkheid wenst, of wanneer men contracten wil laten aansluiten bij het nieuwe wettelijke kader.

Voor nieuwe contracten is het belangrijk om er rekening mee te houden dat het wettelijk vermoeden van borgtocht van toepassing is. Onzorgvuldige of onduidelijke formuleringen kunnen aanleiding geven tot een andere kwalificatie dan bedoeld, met verstrekkende juridische gevolgen. Een nauwkeurige definiëring van de overeengekomen zekerheid is dus essentieel.


Het team van Andersen Law in Belgium staat klaar om bestaande borgtochten en andere persoonlijke zekerheden te analyseren en waar nodig aan te passen aan de nieuwe regelgeving. Daarnaast kunnen wij u ondersteunen bij het correct opstellen van nieuwe overeenkomsten en bij het juridisch optimaliseren van uw contractuele zekerheden.
Kim Swerts (Senior Counsel – Editor) en Lina Bashir (Associate)

Meer weten over dit onderwerp?

Ik zoek een expert in

Zie meer artikelen

Hof van Justitie stelt grenzen aan Brusselse Airbnb-regels, versoepeling volgt in 2027

18.11.2026

•

Vastgoed, Huur en Mede-eigendom, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Andersen in Belgium

Hof van Justitie stelt grenzen aan Brusselse Airbnb-regels, versoepeling volgt in 2027

Een voorafgaande vergunning voor kortetermijnverhuur is niet in strijd met het Europese recht, maar alleen als ze echt nodig is en de procedure de exploitant voldoende waarborgen biedt. Dat oordeelt het Hof van Justitie (HvJ) op 22 oktober 2026 in de zaak Smartflats. Of het Brusselse stelsel die toets doorstaat, moet het hof van beroep te Brussel nu beoordelen. Intussen staat vanaf 1 januari 2027 een soepelere regeling klaar.

Lees het artikel »
Nieuwe regels scherpen duurzaamheidscommunicatie voor vastgoed aan

05.11.2026

•

Vastgoed, Huur en Mede-eigendom, Andersen in Belgium

Nieuwe regels scherpen duurzaamheidscommunicatie voor vastgoed aan

Duurzaam, groen, energiezuinig of zelfs klimaatneutraal: in vastgoedcommunicatie zijn het vertrouwde begrippen. Sinds eind september is de speelruimte om zulke claims te gebruiken echter een stuk kleiner. Nieuwe regels moeten consumenten beter beschermen tegen misleidende milieuclaims. Dit is het signaal om commerciële communicatie veel preciezer te maken.

Lees het artikel »
België voert nieuwe arbeidsregelgeving in.

05.11.2026

•

Arbeidsrecht en Sociale Zekerheidsrecht, Andersen in Belgium

België voert nieuwe arbeidsregelgeving in.

Werkgevers moeten ervoor zorgen dat hun interne beleid is bijgewerkt conform de Belgische wet op particulier onderzoek en zich voorbereiden op een strengere tijdregistratieplicht.

Lees het artikel »
Geen strikt verband tussen de kosten van een lusthuis en het voordeel van alle aard

03.11.2026

•

Fiscaal recht, Andersen in Belgium

Geen strikt verband tussen de kosten van een lusthuis en het voordeel van alle aard

In zijn arrest van 18 juni 2026 spreekt het Hof van Cassatie zich uit over een belangrijke vraag met betrekking tot de aftrekbaarheid van kosten voor een ter beschikking gesteld lusthuis: moeten deze kosten beperkt blijven tot het bedrag van het voordeel van alle aard (VAA) dat bij de bedrijfsleider wordt belast? Het Hof beantwoordt deze vraag ontkennend.

Lees het artikel »