Terug naar artikelen

Hof van Justitie stelt grenzen aan Brusselse Airbnb-regels, versoepeling volgt in 2027

18 november 2026

Een voorafgaande vergunning voor kortetermijnverhuur is niet in strijd met het Europese recht, maar alleen als ze echt nodig is en de procedure de exploitant voldoende waarborgen biedt. Dat oordeelt het Hof van Justitie (HvJ) op 22 oktober 2026 in de zaak Smartflats. Of het Brusselse stelsel die toets doorstaat, moet het hof van beroep te Brussel nu beoordelen. Intussen staat vanaf 1 januari 2027 een soepelere regeling klaar.

Hof van Justitie stelt grenzen aan Brusselse Airbnb-regels, versoepeling volgt in 2027

Een registratie met twee attesten

Wie in Brussel een toeristisch logies wil uitbaten, heeft een registratie nodig bij Brussel Economie en Werkgelegenheid volgens de nog geldende Ordonnantie van 8 mei 2014 betreffende het toeristisch logies. Die registratie vereist onder meer twee attesten van de gemeente. Het brandveiligheidsattest toont aan dat het logies veilig is. Het stedenbouwkundig attest bevestigt dat de exploitatie strookt met de stedenbouwkundige regels.

Vooral dat tweede attest zet kwaad bloed. Gemeenten beschouwen kortetermijnverhuur namelijk vaak als een ‘hotelinrichting’, in de zin van het Gewestelijk Bestemmingsplan (GBP). Die categorie omvat meer dan alleen de klassieke hotels. Echter wordt de verhuur van een woning daardoor als een bestemmingswijziging beschouwd – in Vlaanderen zou dit een ‘functiewijziging’ zijn –, waarvoor een stedenbouwkundige vergunning nodig is.

Het Gewestelijk Bestemmingsplan verbindt het verdwijnen van woongelegenheid bovendien aan een compensatieverplichting (voorschrift 0.12 van het GBP). In de praktijk betekent dit dat de exploitant dan elders evenveel woonoppervlakte moet voorzien, als dat door de kortetermijnverhuur ‘verloren’ gaat. Voor de meeste exploitanten wordt het attest daardoor onhaalbaar.

De zaak Smartflats

Smartflats, een Brusselse verhuurder van kortetermijnverblijven, werd in 2021 geconfronteerd met deze bovenstaande realiteit en kreeg geen registratie. De Stad Brussel weigerde namelijk haar aanvraag voor een brandveiligheidsattest te behandelen, zolang er geen stedenbouwkundig attest was. Het Gewest beval daarop de stopzetting van de exploitatie.

Smartflats vocht dat bevel aan. In hoger beroep legde het Hof van Beroep te Brussel op 14 november 2024 zeven prejudiciële vragen voor aan het HvJ. Centraal stond de vraag of het Brusselse stelsel verenigbaar is met de Europese Dienstenrichtlijn.

Het oordeel van het HvJ

Bij arrest van 22 oktober 2026 verduidelijkt het Hof van Justitie dat een stedenbouwkundig attest voor toeristische logies niet zomaar aan de Dienstenrichtlijn ontsnapt. Zodra het attest deel uitmaakt van een vergunningstelsel voor toeristische logies, moet het aan die richtlijn voldoen.

Verder stelt het Hof dat een voorafgaande vergunning gerechtvaardigd kan zijn om toeristen of de woningmarkt te beschermen, maar alleen als ze noodzakelijk is. Een objectieve studie die de impact op het woningaanbod of de huurprijzen aantoont, kan dat ondersteunen.

De regeling mag bovendien niet verder gaan dan nodig. Een gewestelijke verplichting is moeilijk te verantwoorden als de problemen zich slechts in bepaalde wijken voordoen, en een attestplicht voor de hoofdverblijfplaats van de exploitant is niet gerechtvaardigd ter bescherming van de woningmarkt.

Het Hof wijst ook op minder beperkende alternatieven. De aangifte met controle achteraf, zoals in Vlaanderen en Wallonië, kan volstaan om dezelfde doelstellingen te bereiken.

Over de compensatieregel van voorschrift 0.12 van het GBP zwijgt het Hof. Advocaat-generaal Campos Sánchez-Bordona was in zijn conclusie van 5 februari 2026 nochtans duidelijk. Hij vond die verplichting onvoldoende nauwkeurig geregeld en onevenredig.

Het laatste woord is nu aan het Hof van Beroep te Brussel, dat moet nagaan of het Brusselse stelsel de toets aan het Europese recht doorstaat. Wanneer dat oordeel volgt, is nog niet bekend.

Nieuwe regels vanaf 1 januari 2027

Vanaf 1 januari 2027 vervangt een nieuwe regeling het Brusselse kader voor toeristische logies uit 2014. De verplichte registratie blijft behouden, maar de voorwaarden versoepelen. Zo is geen stedenbouwkundig attest meer nodig voor verhuur in de eigen hoofdverblijfplaats. Bij mede-eigendom zal verder een kennisgeving aan de syndicus volstaan. En brandveiligheidsattesten zijn voortaan acht in plaats van vijf jaar geldig.

Let wel op de overgangsregeling: aanvragen die vóór 1 januari 2027 zijn ingediend, blijven onder de oude regels vallen. Wie gebruik wil maken van de vrijstelling voor de eigen hoofdverblijfplaats, wacht dus best tot na die datum. Bestaande registraties blijven geldig, maar de uitbaters kunnen wel worden gevraagd om binnen zestig dagen bijkomende informatie te bezorgen.

Wat betekent dit voor u?

Het arrest verandert de regels niet onmiddellijk. Tot de nieuwe regeling op 1 januari 2027 in werking treedt, blijft het huidige kader gelden. Een voorafgaande registratie bij Brussel Economie en Werkgelegenheid blijft dus verplicht. Wie zonder registratie uitbaat, riskeert een stopzettingsbevel en een administratieve geldboete. Ook het brandveiligheidsattest blijft verplicht.

Het arrest biedt wel nieuwe argumenten om een weigering van een stedenbouwkundig attest aan te vechten, bijvoorbeeld wanneer die onvoldoende gemotiveerd is of geen beroepsmogelijkheid vermeldt. Wie zo’n weigering ontvangt, doet er goed aan tijdig beroep in te stellen en niet zomaar met de exploitatie te starten. Wie in zijn hoofdverblijfplaats toeristische logies wil aanbieden, kan zich intussen voorbereiden op de vrijstelling die vanaf 2027 geldt.

Ook gemeenten zullen hun beoordelingspraktijk aan de criteria van het Hof moeten toetsen.

Onze specialisten van Team Real Estate adviseren u graag over de uitbating van toeristische verblijven in Brussel.

Meer weten over dit onderwerp?

Ik zoek een expert in

Zie meer artikelen

Nieuwe regels scherpen duurzaamheidscommunicatie voor vastgoed aan

05.11.2026

•

Vastgoed, Huur en Mede-eigendom, Andersen in Belgium

Nieuwe regels scherpen duurzaamheidscommunicatie voor vastgoed aan

Duurzaam, groen, energiezuinig of zelfs klimaatneutraal: in vastgoedcommunicatie zijn het vertrouwde begrippen. Sinds eind september is de speelruimte om zulke claims te gebruiken echter een stuk kleiner. Nieuwe regels moeten consumenten beter beschermen tegen misleidende milieuclaims. Dit is het signaal om commerciële communicatie veel preciezer te maken.

Lees het artikel »
België voert nieuwe arbeidsregelgeving in.

05.11.2026

•

Arbeidsrecht en Sociale Zekerheidsrecht, Andersen in Belgium

België voert nieuwe arbeidsregelgeving in.

Werkgevers moeten ervoor zorgen dat hun interne beleid is bijgewerkt conform de Belgische wet op particulier onderzoek en zich voorbereiden op een strengere tijdregistratieplicht.

Lees het artikel »
Geen strikt verband tussen de kosten van een lusthuis en het voordeel van alle aard

03.11.2026

•

Fiscaal recht, Andersen in Belgium

Geen strikt verband tussen de kosten van een lusthuis en het voordeel van alle aard

In zijn arrest van 18 juni 2026 spreekt het Hof van Cassatie zich uit over een belangrijke vraag met betrekking tot de aftrekbaarheid van kosten voor een ter beschikking gesteld lusthuis: moeten deze kosten beperkt blijven tot het bedrag van het voordeel van alle aard (VAA) dat bij de bedrijfsleider wordt belast? Het Hof beantwoordt deze vraag ontkennend.

Lees het artikel »
Auteursrechten en fiscaal misbruik: het Hof van Cassatie raakt de draad kwijt!

03.11.2026

•

Fiscaal recht, Andersen in Belgium

Auteursrechten en fiscaal misbruik: het Hof van Cassatie raakt de draad kwijt!

In een opmerkelijk arrest van 14 september 2026 (F.23.0097.F) lijkt het Hof van Cassatie de bedoeling van de wetgever bij de invoering van het forfaitaire belastingstelsel voor auteursrechten en naburige rechten niet correct te hebben begrepen. De hoven en rechtbanken doen er goed aan snel afstand te nemen van dit arrest!

Lees het artikel »